Neden Bu İki Araç Önemli?
Erken aşama startup yatırımlarında değerleme tartışması çoğu zaman zararlı sonuçlara yol açar. Konvertible araçlar, bu tartışmayı ileri bir tarihe — genellikle Seri A'ya — taşır.
SAFE (Simple Agreement for Future Equity) Nedir?
Y Combinator tarafından 2013'te geliştirilen SAFE, bir borç aracı değildir; gelecekteki öz sermayeye hak kazandıran basit bir anlaşmadır. Temel özellikleri:
- Faiz yok: Girişime nakit faiz yükü bindirmez.
- Vade yok: Girişimci baskı altında kalmaz.
- Dönüşüm tetikleyicisi: Sonraki priced round, likidite olayı veya IPO.
- Valuation Cap: Yatırımcının hissesinin üst tavan değerlemeden hesaplanmasını sağlar.
- Discount Rate: Sonraki round fiyatına %10-20 indirim uygulanır.
Konvertible Tahvil (Convertible Note) Nedir?
Konvertible tahvil bir borç aracıdır: vade tarihinde ya geri ödenir ya da hisse senedine dönüşür. Faiz birikir ve dönüşümde hisse hesabına eklenir. Türk hukuku kapsamında bu araç daha yaygın kullanılmaktadır çünkü borç niteliği daha net bir hukuki çerçeve sunar.
Hangi Durumlarda Hangisi Tercih Edilmeli?
SAFE; çok sayıda bireysel melekten hızlı sermaye toplamak istenen pre-seed turlarında idealdir. Konvertible tahvil; kurumsal melek yatırımcıların yer aldığı, borç niteliğinin tercih edildiği durumlarda daha uygundur.
Valuation Cap Nasıl Belirlenmeli?
Cap çok düşükse girişimci sonraki tur yatırımcılarını fiyatlandırmakta güçlük çeker; çok yüksekse melek yatırımcı için anlaşma çekici olmaktan çıkar. Sektör ortalamaları ve kıyaslama veri tabanları, makul cap aralığını belirlemeye yardımcı olur.